สัญญาณเตือนข้อเข่าเสื่อม อาการที่ผู้สูงอายุมักเจอ
โรคข้อเข่าเสื่อม (Knee Osteoarthritis) มักจะเกิดขึ้นกับผู้สูงอายุ เนื่องจากเมื่อมีอายุมากขึ้นผิวข้อของกระดูกจะสึกหรอลง ทำให้เนื้อกระดูกชนกัน และต้องรับน้ำหนักเพิ่มมากขึ้น ส่งผลให้มีอาการปวดเข่าตามมา และมักจะปวดเพิ่มมากขึ้นหากใช้งานนาน ๆ หรือมีการลงน้ำหนักที่ข้อเข่า เช่น การงอเข่ามากกว่า 90 องศา การนั่งยอง ๆ เป็นต้น นอกจากนี้ เมื่อมีอาการข้อเข่าเสื่อมหนักมากขึ้น จะส่งผลให้โครงสร้างของกระดูกเปลี่ยนแปลงไป ซึ่งอาจทำให้เกิดภาวะเข่าโก่งตามมาได้
ปัจจัยที่ส่งผลต่ออาการข้อเข่าเสื่อม
- อายุ เมื่ออายุเพิ่มมากขึ้น บริเวณผิวข้อเข่าจะมีความเสื่อม โดยเริ่มพบได้ตั้งแต่อายุ 40 ปี และพบได้มากขึ้นเมื่ออายุ 60 ปีขึ้นไป
- น้ำหนักตัว หากมีน้ำหนักเพิ่มขึ้น จะส่งผลให้แรงกดลงที่เข่าเพิ่มขึ้นตาม ทำให้เกิดการเสียดสีและการรับน้ำหนักที่เพิ่มมากขึ้นบริเวณข้อเข่า
- การใช้งาน การใช้งานข้อเข่าในท่าที่ต้องงอเข่ามากกว่า 90 องศา เช่น การนั่งยอง การนั่งพับเพียบ การนั่งขัดสมาธิ รวมถึงการยกของหนักหรือขึ้นลงบันไดบ่อย ๆ
- เพศ พบในเพศหญิงมากกว่าเพศชาย 2-3 เท่า โดยเฉพาะเพศหญิงที่หมดประจำเดือน เนื่องจากการขาดฮอร์โมนเอสโตรเจนที่เป็นตัวป้องกันความเสื่อมของกระดูกอ่อนผิวข้อเข่า
- ความแข็งแรงของกล้ามเนื้อรอบข้อเข่า เนื่องจากหากกล้ามเนื้อบริเวณรอบ ๆ ข้อเข่าแข็งแรง จะช่วยพยุงให้น้ำหนักไม่กดลงที่ข้อเข่ามากเกินไป
สัญญาณเตือนภาวะข้อเข่าเสื่อม
- เคลื่อนไหวเข่าไม่ถนัด ติดขัด ในตอนเช้า แต่เป็นน้อยกว่า 30 นาที
- เดินเคลื่อนไหวลำบาก
- มีเสียงกรอบแกรบขณะขยับเข่า
- ทำ x-ray แล้วพบความเสื่อมของกระดูก
- มีอาการปวดเข่า
โรคข้อเข่าเสื่อม สามารถรักษาหายได้หรือไม่
ภาวะความเสื่อมของข้อเข่านั้น เมื่อเกิดขึ้นแล้ว อาจจะไม่ได้หายไป เนื่องจากเกิดจากการสึกหรอของบริเวณผิวข้อเข่า แต่ผู้ที่มีอาการสามารถชะลอความเสื่อมลงได้ เพื่อไม่ให้มีอาการข้อเข่าเสื่อมเพิ่มมากขึ้น
การชะลอความเสื่อมของเข่า
- เลี่ยงกิจกรรมที่ต้องมีการงอเข่ามากกว่า 90 องศา เช่น การนั่งกับพื้น การนั่งยอง เนื่องจากการงอเข่าที่มาก จะทำให้น้ำหนักกดลงที่เข่ามากกว่าปกติ
- ควบคุมน้ำหนักตัวให้อยู่ในเกณฑ์
- ออกกำลังกายกล้ามเนื้อบริเวณรอบ ๆ หัวเข่า
- เลือกการออกกำลังกายที่ลดการกดข้อเข่า เช่น การออกกำลังกายในน้ำ
ความเสื่อมของข้อเข่า เป็นภาวะปกติที่จะสามารถเกิดขึ้นได้ โดยเฉพาะเมื่อมีอายุมากขึ้น การทานอาหารที่ดี และการออกกำลังกายที่เหมาะสม จะทำให้ข้อเข่าของเรา สามารถใช้งานได้นาน และไม่มีอาการปวดเข่าตามมา นอกจากนี้หากพบว่าเริ่มมีอาการเข่าเสื่อม ควรรีบปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญ เพื่อทำการตรวจประเมินและรักษาให้เหมาะสมต่อไป
อ้างอิง:
- Knee Osteoarthritis, National liberty of medicine
- Osteoarthritis of the Knee (Degenerative Arthritis of the Knee), WebMD
