วิธีลดไข้ ดูแลร่างกายอย่างไรเมื่อมีไข้ขึ้นสูง
การมีความเข้าใจและรู้ วิธีลดไข้ อย่างถูกวิธี จะช่วยบรรเทาอาการของผู้ที่มีไข้หรือตัวร้อนให้ดีขึ้น รวมถึงลดโอกาสการเกิดการชัก สำหรับผู้ที่มีไข้ขึ้นสูง โดยอุณหภูมิร่างกายปกติจะอยู่ที่ประมาณ 37 องศาเซลเซียส หากมีอุณหภูมิร่างกายตั้งแต่ 37.5 องศาเซลเซียสขึ้นไปจะนับว่ามีไข้
วิธีลดไข้ มีอะไรบ้าง
- ดื่มน้ำเปล่าให้มาก ๆ เพื่อป้องกันภาวะขาดน้ำ
- รับประทานอาหารที่ย่อยง่าย
- นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ
- รับประทานยาลดไข้ เช่น ยาพาราเซตามอล ยาไอบูโพรเฟน เป็นต้น
- อาบน้ำอุ่น หรือเช็ดตัวด้วยน้ำอุ่น
- ใส่เสื้อผ้าที่เบาสบาย ระบายอากาศได้ดี ไม่ควรใส่เสื้อผ้าที่หนา
วิธีรับประทานยาลดไข้ (ยาพาราเซตามอล)
ยาพาราเซตามอลเป็นยาลดไข้และลดอาการปวด ซึ่งมีหลากหลายรูปแบบ ยาพาราเซตามอลแบบเม็ดสำหรับผู้ใหญ่มักเป็นขนาด 325 มิลลิกรัม หรือ 500 มิลลิกรัม ต่อ 1 เม็ด โดยควรกินยาขนาด 10-15 มิลลิกรัม/น้ำหนักตัว (กิโลกรัม) ต่อการกินยา 1 ครั้ง ดังนั้น ผู้ใหญ่ที่ต้องการลดไข้ หรือมีอาการปวด แนะนำให้กินยาพาราเซตามอลครั้งละ 1-2 เม็ด (ตามน้ำหนักตัว) กินยาห่างกัน 4-6 ชั่วโมง ไม่ควรกินยาเกิน 8 เม็ดต่อวัน หรือ 4,000 มิลลิกรัมต่อวัน และไม่ควรกินยาต่อเนื่องกันเกิน 5 วัน
วิธีเช็ดตัวลดไข้
- เตรียมน้ำอุ่นสำหรับเช็กตัวลดไข้ และเตรียมผ้าอย่างน้อย 2 ผืน
- นำผ้าชุบน้ำ และบิดผ้าให้หมาด ๆ จากนั้นเช็ดที่ใบหน้า คอ ลูบบริเอณอก และวางพักไว้ที่ซอกคอสักครู่ เนื่องจากเป็นบริเวณที่รวมหลอดเลือด และความร้อน ระหว่างนี้อาจมีการเปลี่ยนผ้าผืนใหม่ เพื่อการถ่ายเทความร้อนที่ดียิ่งขึ้น
- ใช้ผ้าชุบน้ำเช็ดแขนที่ละข้าง จากปลายแขนเข้าหาหัวใจ อาจพักผ้าไว้ที่ข้อพับหรือรักแร้สักครู่
- ใช้ผ้าชุบน้ำเช็ดขาทีละข้าง จากปลายเท้าเข้าหาหัวใจ อาจพักผ้าไว้ที่ข้อพับหรือซอกขาหนีบสักครู่
- ใช้ผ้าชุบน้ำเช็ดตัวบริเวณหลัง โดยให้ผู้ป่วยตะแคงตัว เช็ดตัวจากต้นคอเข้าหาหัวใจ
- เช็ดตัวให้แห้ง และใส่เสื้อผ้าที่สบาย ไม่หนาจนเกินไป เมื่อผ่านไปประมาณ 20-30 นาที ให้ใช้เครื่องวัดอุณหภูมิหรือปรอทวัดไข้ วัดอุณหภูมิร่างกาย เพื่อดูว่าไข้ลดลงหรือไม่
อุณหภูมิร่างกายเท่าไรถึงเรียกว่ามีไข้
อุณหภูมิของร่างกายของเราคนเราไม่เท่ากัน แต่โดยทั่วไปอุณหภูมิร่างจะสามารถบ่งบอกการเป็นไข้ได้ดังนี้
- อุณหภูมิร่างกาย 35.4-37.4 °C องศาเซลเซียส คือ ร่างกายปกติ ไม่มีไข้
- อุณหภูมิร่างกาย 37.5-38.4 องศาเซลเซียส คือ มีไข้ต่ำ ๆ
- อุณหภูมิร่างกาย 38.5-39.4 องศาเซลเซียส คือ มีไข้สูง
- อุณหภูมิร่างกาย 40 องศาเซลเซียสขึ้นไป คือ มีไข้สูงมาก
ทั้งนี้ วิธีลดไข้ด้านบนเป็นวิธีลดไข้เบื้องต้น หากมีไข้สูง เป็นไข้ติดต่อกันเป็นเวลานานหลายวัน หรือมีอาการอื่น ๆ ร่วมด้วย เช่น ชัก หายใจลำบาก คอแข็ง เป็นต้น ควรรีบไปพบแพทย์ เพื่อเข้ารับการวินิจฉัยและรักษาอาการป่วยอย่างถูกต้อง
อ้างอิง:
- การปฐมพยาบาลผู้ที่มีไข้, คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร
- ยาพาราเซตามอล กินอย่างไรให้ปลอดภัย, โรงพยาบาลเปาโล
- Fever in adults, Harvard Health Publishing, Harvard Medical School
- High temperature (fever) in adults, National Health Service (NHS)
