โรคไตเกิดจากอะไร กินเค็มมากไปเสี่ยงโรคไตจริงหรือไม่
โรคไตเป็นอีกหนึ่งโรคที่มักพบได้บ่อย และหลาย ๆ คนคงทราบกันดีว่าการ “กินเค็ม” จะทำให้เป็นโรคไต แต่จริง ๆ แล้วตัวการที่ส่งผลให้เกิดโรคไตโดยตรงคือ “โซเดียม” ซึ่งมักพับในอาหารที่มีรสเค็ม และยังแฝงอยู่ในอาหารและเครื่องปรุงอื่น ๆ อีกมากมาย มาดูกันว่ามีอะไรอีกบ้างที่ทำให้เกิดโรคไต และเราสามารถป้องกันโรคไตได้อย่างไรบ้าง
“ไต” ทำหน้าที่อะไร ในร่างกาย
ไตถือเป็นอวัยวะที่มีความสำคัญต่อร่างกายอย่างมาก เพราะมีหน้าที่หลัก ๆ คือ การขับของเสีย รวมถึงสารพิษต่าง ๆ ออกจากร่างกาย นอกจากนี้ยังมีหน้าที่สำคัญอื่น ๆ ได้แก่
- ควบคุมความดันโลหิต
- สร้างเม็ดเลือดแดง
- ควบคุมระดับน้ำและเกลือแร่ในร่างกาย
- ควบคุมความเป็นกรดด่างของเลือด
- ควบคุมการสร้างวิตามินดี แคลเซียม และฟอสฟอรัส
สาเหตุของโรคไต
โรคไตสามารถเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ ไม่ว่าจะเป็นตั้งแต่กำเนิด เป็นจากพันธุกรรม การดื่นน้ำน้อยเกินไป ความเครียด หรือเกิดจากโรคอื่น ๆ เช่น โรคเบาหวาน โรคความดัน ที่ส่งผลให้เป็นโรคไตตามมาได้ นอกจากนี้ การบริโภคโซเดียมมากเกินไปก็ทำให้เกิดโรคไตได้เช่นกัน เนื่องจากไตต้องทำงานหนักเพื่อควบคุมสมดุลน้ำและเกลือแร่ ส่งผลให้อาจเกิดการรั่วของโปรตีนในปัสสาวะและนำไปสู่ภาวะไตเสื่อมในที่สุด
อาการของโรคไต
โรคไตในระยะแรกมักจะยังไม่ค่อยแสดงอาการ แต่จะแสดงอาการในระยะที่การทำงานของไตลดลงอย่างมากแล้ว ซึ่งหากเกิดการเสื่อมมาก ๆ อาจจะทำให้เกิดไตวาย และเป็นอันตรายถึงชีวิตได้ โดยอาการหลัก ๆของผู้ป่วยโรคไต มีดังนี้
- อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย
- เบื่ออาหาร น้ำหนักลด
- ปวดศีรษะ คลื่นไส้ อาเจียน
- ปัสสาวะผิดปกติไป เช่น มีกลิ่นผิดปกติ สีผิดปกติ มีเลือดปน
- ปวดบริเวณหลัง บั้นเอว
- ตัวบวมจากการที่ร่างกายมีน้ำและเกลือแร่มาก
การตรวจวินิจฉัยโรคไต
โรคไตจะต้องมีการตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียดโดยเฉพาะ ซึ่งส่วนใหญ่จะมีการวินิจฉัยดังนี้
- ตรวจปัสสาวะ
หากไตทำงานผิดปกติ อาจพบโปรตีนและเม็ดเลือดแดงปนออกมากับปัสสาวะ - ตรวจเลือด
ในผู้ที่ไตทำงานผิดปกติ จะมีปริมาณไนโตรเจน กรดยูริกและครีเอตินิน ที่เป็นของเสียจากกล้ามเนื้ออยู่ในเลือดสูงกว่าปกติ และนำผลเลือดที่ได้นี้มาใช้ในการประเมินค่าการทำงานของไตหรือ GFR (Glomerular filtration rate) ในลำดับต่อไป - การตรวจอัลตราซาวด์ (Ultrasound) และการเอ็กซเรย์ด้วยคอมพิวเตอร์ (CT scan)
เพื่อดูความผิดปกติของไตและระบบทางเดินปัสสาวะ โดยดูร่วมกับการตรวจวินิจฉัยทางห้องปฏิบัติการ
การป้องกันโรคไต
- รับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ หลีกเลี่ยงอาหารที่มีรสหวานจัด เค็มจัด และโซเดียมสูง
- ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ
- ดื่มน้ำอย่างน้อยวันละ 8-10 แก้ว
- ควบคุมอาการของโรคประจำตัว เช่น โรคเบาหวาน โรคความดัน ที่จะทำให้เกิดโรคไตตามมาได้
- หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่ เพราะบุหรี่จะทำให้ประสิทธิภาพการทำงานของไตลดลง
- หลีกเลี่ยงการทานยาที่ไม่จำเป็น และการทานยาที่ติดต่อกันนาน ๆ เช่น กลุ่มยาแก้อักเสบ ยาชุด
- ตรวจสุขภาพเป็นประจำทุกปี
จะเห็นได้ว่าโรคไตเกิดได้จากหลายสาเหตุ การกินเค็มหรือบริโภคโซเดียมมากเกินความจำเป็นก็เป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้เกิดโรคไตได้ ดังนั้นเราจึงควรเลือกทานอาหารที่มีประโยชน์ ไม่ทานอาหารรสหวานจัด เค็มจัดเกินไป ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ เพื่อลดความเสี่ยงในการเป็นโรคไต อย่าลืมหันมาดูแลสุขภาพกันนะคะ
อ้างอิง:
- การป้องกันโรคไต ทำอย่างไรให้สตรอง, โรงพยาบาลศิริราชปิยมหาราชการุณย์
- หน้าที่ของไต, โรงพยาบาลกรุงเทพหัวหิน
- อาการของผู้ป่วยที่เป็นโรคไต, โรงพยาบาลพระราม 9
